Mwaisss rles do rfondou walon et do rfondaedje

ouchal c' est djusse on rascourti, on prezintaedje raddimint fwait, po tos les detays i ft vey les spepieuss rles [waibe]. Cisse pdje chal esplike ossi les rjhons pa dr sacwants tchuzes.

Les tchuzes

moumint di rfonde li lingaedje walon on s' trove sovint avou on minme mot k' a des cognes diferinnes ki n' sont nn rascovietes ps betchfesss scrijhas; pa cps i gn a l' influyince do francs k' a vnou tot comaxh eto.
I ft tchoezi, d' abrd.
On tchoezixh sorlon ene des rles chal pa dzo:

  1. li pus ldje oyowe
  2. li pus walone (obdjectivmint, ou suddjectivmint)
  3. li pus erlye
  4. l' etimolodjeye
  5. li rshonnance avou l' francs ou d' tes lingaedjes d' oyi (c' est contrve do pont 2)
Vey li tecse (e francs) "Quelques propositions en vue de l'tablissement d'une langue commune" po-z aveur pus d' informcions sol pocw eyet l' kimint.

Bn seur l' importance a dner tchaeke onk des ponts candje po tchaeke mot; par egzimpe po ene ldje oyowe so 90% del Walonreye li rle 1 a pus di pws k' po ene ldje oyowe so 60% del Walonreye. Cwand ene ldje oyowe est on francijhaedje, li rle 2 dvnt pus importante et ene moens ldje oyowe pout esse prindowe (eg: doyn purade ki dweyn); cwand on mot est pus walon et l' pus ldje oyou, mins k' il est ene miete diferin d' tes mots del minme parintye, li rle 3 dvnt pus consecante (eg: schoter purade ki xhoter, minme si "scoter" n' egzistye nn, po l' erler avou aschoter); pa des cps c' est foirt mljhey di rfonde (cas /a//, mutw/moutw/...), l' etimolodjeye pout aid pol tchuze d' ene fme, ou po trover li k betchfesss eploy (eg: anea (nea/anea/enea), motoit, aiwe purade ki we, waide purade ki wde)


rivni al mwaisse pdje